In teenstelling met die terugslae wat die Britse Setlaars in die Kaapkolonie ervaar het, het hulle in die Vrystaat en Natal groot vordering gemaak. Die geskiedenis van Suid-Afrika in dié tyd bewys dat die pen as instrument vir die verkryging van grondgebied inderdaad magtiger as die swaard is. Daar was ’n beperking op hoeveel grond ’n boer kon bewerk, maar oënskynlik geen perk op hoeveel grond imperiale maghebbers onder vriende met die regte bande kon uitdeel nie. Die setlaars was gefrustreer met die hardnekkige weerstand van die Xhosa na die ooste en het hul aandag dus eerder op skynbaar makliker buit elders gevestig.
Tydlyn
-1838 Van die eerste mense tot die eerste
nedersettingsHoofstuk 1: Die eerste mense
Hoofstuk 2: Die nuwe samelewing uit drie vastelande
Hoofstuk 3: Die ware britse kolonie
1800-1899 Van die groot ontwrigtings tot
Afrika-nasionalismeHoofstuk 4: n Tyd van onrus en ingrypende verandering
Hoofstuk 5: die koloniale teenwoordigheid brei uit en raak gevestig
Hoofstuk 6: verskrummelende koninkryke en die ontstaan van nasionalisme
1850-1945 Van ’n Landelik tot nywerheids
Hoofstuk 7: Die lang pad na n soewereine staat
Hoofstuk 8: Goud en oorlog
Hoofstuk 9: n Nuwe Suid-Afrika in wording
Hoofstuk 10: n Ontstuimige dekade
Hoofstuk 11: Uiteenlopende gemeenskappe
1945-2005 Van ’n Afrikanerstaat tot Afrikastaat
Hoofstuk 13: Die Afrikanernasionaliste aan die bewind
Hoofstuk 14: Op soek na n nuwe orde
